امپرازول چیست؟ درمان رفلاکس معده
امپرازول (Omeprazole) یکی از داروهای دسته مهارکنندههای پمپ پروتون (Proton Pump Inhibitors – PPIs) است. این دارو با مهار مستقیم آنزیم H+/K+-ATPase (پمپ پروتون) در سلولهای جداری معده، تولید اسید معده را به طور قابل توجهی کاهش میدهد. امپرازول برای درمان شرایطی که نیاز به کاهش شدید اسید معده دارند، مانند زخمهای معده و دوازدهه، بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD)، ازوفاژیت فرسایشی، و سندرم زولینگر-الیسون (Zollinger-Ellison syndrome) استفاده میشود. همچنین در درمان عفونت هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori) به صورت ترکیبی با آنتیبیوتیکها به کار میرود. مصرف این دارو فقط باید با تجویز پزشک صورت گیرد.
ویژگیها و مشخصات
- نام ماده موثره: امپرازول (Omeprazole)
- دستهبندی دارویی: مهارکننده پمپ پروتون (PPI)
- شکل دارویی: کپسول خوراکی، قرص خوراکی، محلول تزریقی
- کاربرد اصلی: کاهش اسید معده، درمان زخم معده/دوازدهه، GERD، عفونت H. pylori
- نحوه مصرف: خوراکی، معمولاً ناشتا
- نحوه تهیه: با نسخه پزشک یا بدون نسخه (بسته به دوز و قوانین محلی)
مکانیسم اثر (عمومی)
امپرازول به صورت غیرفعال وارد سلولهای جداری معده شده و در محیط اسیدی کانالهای ترشحی، فعال میشود. فرم فعال شده آن به طور برگشتناپذیر پمپ پروتون (H+/K+-ATPase) را مهار میکند. این پمپ مسئول ترشح نهایی یون هیدروژن (اسید) به داخل معده است. با مهار این پمپ، تولید اسید معده به شدت کاهش مییابد.
موارد مصرف (اطلاعات عمومی)
- زخم معده و دوازدهه: درمان و پیشگیری.
- بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD): تسکین علائم و ترمیم ازوفاژیت.
- درمان عفونت هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori): به صورت ترکیبی با دو آنتیبیوتیک.
- سندرم زولینگر-الیسون
- پیشگیری از زخمهای ناشی از NSAID ها
تشخیص بیماری و تعیین مناسب بودن امپرازول، دوز، و دوره درمانی باید توسط پزشک صورت گیرد.
هشدارها و نکات بسیار مهم
- جذب ویتامین B12: مصرف طولانیمدت ممکن است باعث کاهش جذب ویتامین B12 شود.
- شکستگی استخوان: مصرف طولانیمدت ممکن است با افزایش خطر شکستگی استخوان (به خصوص لگن، مچ دست، ستون فقرات) همراه باشد.
- عفونتهای روده: ممکن است خطر ابتلا به عفونتهای رودهای مانند *Clostridium difficile* را افزایش دهد.
- کاهش جذب منیزیم: مصرف طولانیمدت (بیش از یک سال) ممکن است منجر به هیپومنیزیمی (کاهش منیزیم خون) شود.
- بارداری و شیردهی: مصرف در این دوران باید با نظر پزشک صورت گیرد.
- تداخلات دارویی: تداخلات قابل توجهی با داروهایی مانند کلوپیدوگرل، متوترکسات، و داروهایی که جذب آنها به pH معده وابسته است، دارد.
نحوه مصرف
مقدار مصرف و زمان دقیق مصرف کاملاً وابسته به دستور پزشک و شرایط بیمار است. معمولاً قرصها
یا کپسولها یک بار در روز، ناشتا (حدود ۱ ساعت قبل از صبحانه) مصرف میشوند.
کپسولها باید به طور کامل بلعیده شوند و از جویدن یا خرد کردن آنها خودداری کنید.
دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید.
شرایط نگهداری
- در دمای اتاق، دور از رطوبت و نور مستقیم نگهداری شود.
- دور از دسترس کودکان قرار گیرد.