قرص تریلپتال چیست؟ داروی ضد تشنج
قرص تریلپتال (Tryleptal) حاوی ماده موثره اوکسی کاربازپین (Oxcarbazepine) است. اوکسی کاربازپین یک داروی ضد تشنج (Anticonvulsant) است که در دسته کارباکس آمیدها (Carboxamides) قرار میگیرد. این دارو عمدتاً برای درمان انواع مختلف تشنج (صرع)، به خصوص تشنجهای جزئی (Partial-onset seizures)، به کار میرود. اوکسیکاربازپین با تثبیت غشای سلولهای عصبی و تأثیر بر کانالهای یونی (به ویژه کانالهای سدیم)، از فعالیت الکتریکی بیش از حد مغز که منجر به تشنج میشود، جلوگیری میکند. این دارو هم به صورت تکدرمانی و هم به صورت کمکی همراه با سایر داروهای ضد تشنج استفاده میشود. مصرف آن فقط باید با تجویز و تحت نظر پزشک متخصص مغز و اعصاب صورت گیرد.
ویژگیها و مشخصات
- نام ماده موثره: اوکسیکاربازپین (Oxcarbazepine)
- نام تجاری رایج: تریلپتال (Tryleptal)
- دستهبندی دارویی: ضد تشنج (Anticonvulsant)، کاربامازپین آنالوگ
- شکل دارویی: قرص خوراکی، سوسپانسیون خوراکی
- کاربرد اصلی: درمان صرع (تشنجهای جزئی، عمومی)
- نحوه مصرف: خوراکی، معمولاً ۱ یا ۲ بار در روز
- نحوه تهیه: با نسخه پزشک متخصص مغز و اعصاب
مکانیسم اثر (عمومی)
اوکسیکاربازپین به طور عمده از طریق متابولیت فعال خود، یعنی MHD (monohydroxy derivative)، عمل میکند. MHD باعث انسداد کانالهای سدیم وابسته به ولتاژ در نورونها میشود. این انسداد، فعالیت الکتریکی بیش از حد نورونها را کاهش داده و از انتشار غیرطبیعی تحریکات در مغز که منجر به تشنج میشود، جلوگیری میکند.
موارد مصرف (اطلاعات عمومی)
- تشنجهای جزئی (Partial-onset seizures): به عنوان درمان تکدرمانی یا کمکی در بزرگسالان و کودکان (بسته به سن).
- تشنجهای عمومی تونیک-کلونیک (Generalized Tonic-Clonic seizures): به عنوان درمان کمکی.
تشخیص صرع و تعیین مناسب بودن تریلپتال، دوز، و برنامه درمانی باید توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب صورت گیرد.
هشدارها و نکات بسیار مهم
- هیپوناترمی (کاهش سدیم خون): شایعترین عارضه جانبی است و ممکن است باعث علائمی مانند سردرد، تهوع، ضعف،
گیجی، و در موارد نادر تشنج شود. - خوابآلودگی و سرگیجه: ممکن است باعث خوابآلودگی یا سرگیجه شود.
- تغییرات خلقی و رفتاری: ممکن است باعث تحریکپذیری، پرخاشگری، یا افسردگی شود.
- واکنشهای پوستی: در موارد نادر، واکنشهای شدید پوستی (مانند سندرم استیونس-جانسون) ممکن است رخ دهد.
- قطع ناگهانی: از قطع ناگهانی دارو خودداری کنید؛ پزشک دوز را به تدریج کاهش میدهد.
- بارداری و شیردهی: مصرف در این دوران باید با نظر پزشک صورت گیرد.
- تداخلات دارویی: با برخی داروهای ضد تشنج دیگر، داروهای ضدافسردگی، و داروهای هورمونی (مانند قرص ضد بارداری) تداخل دارد.
نحوه مصرف
مقدار مصرف و زمان دقیق مصرف کاملاً وابسته به دستور پزشک و سن بیمار است. معمولاً ۱ یا ۲ بار در روز مصرف میشود.
قرصها یا سوسپانسیون باید به طور کامل بلعیده شوند و از جویدن یا خرد کردن آنها خودداری کنید.
دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید.
شرایط نگهداری
- قرصها در دمای اتاق نگهداری میشوند.
- دور از دسترس کودکان قرار گیرد.