زیکورپا چیست؟ درمان دیابت نوع ۲ و مدیریت وزن
زیکورپا (ZCorpa) یک داروی نوآورانه است که متعلق به دسته جدیدی از داروها به نام آگونیستهای دوگانه گیرنده GIP و GLP-1 (Dual GIP/GLP-1 Receptor Agonists) میباشد. این دارو با فعال کردن همزمان دو هورمون رودهای کلیدی (GIP: Glucose-dependent insulinotropic polypeptide و GLP-1: Glucagon-like peptide-1)، تأثیرات چندگانهای بر متابولیسم بدن دارد. تیرزپاتید عمدتاً برای درمان دیابت نوع ۲ و مدیریت وزن (در افراد مبتلا به چاقی یا اضافه وزن همراه با بیماریهای مرتبط) استفاده میشود. این دارو به بهبود کنترل قند خون، کاهش اشتها، و افزایش احساس سیری کمک کرده و منجر به کاهش قابل توجه وزن میگردد. تیرزپاتید به صورت تزریق زیرجلدی مصرف میشود و مصرف آن فقط باید تحت نظر پزشک متخصص غدد یا دیابت صورت گیرد.
ویژگیها و مشخصات
- نام ماده موثره: تیرزپاتید (Tirzepatide)
- دستهبندی دارویی: آگونیست گیرنده GIP/GLP-1
- شکل دارویی: محلول تزریقی (زیرجلدی)
- کاربرد اصلی: درمان دیابت نوع ۲، مدیریت وزن (چاقی/اضافه وزن)
- نحوه مصرف: تزریق زیرجلدی، معمولاً هفتگی
- نحوه تهیه: با نسخه پزشک متخصص غدد/دیابت
مکانیسم اثر (عمومی)
تیرزپاتید با تقلید از عملکرد هورمونهای GIP و GLP-1، چندین اثر مفید را اعمال میکند:
- افزایش ترشح انسولین وابسته به قند خون: به کاهش قند خون پس از غذا کمک میکند.
- کاهش ترشح گلوکاگون: گلوکاگون هورمونی است که سطح قند خون را افزایش میدهد.
- کاهش تخلیه معده: باعث میشود غذا دیرتر از معده خارج شود و احساس سیری طولانیتر گردد.
- کاهش اشتها: از طریق اثر بر مراکز سیری در مغز.
- افزایش حساسیت به انسولین و بهبود متابولیسم چربیها.
موارد مصرف (اطلاعات عمومی)
- دیابت نوع ۲ (Type 2 Diabetes Mellitus)
- چاقی (Obesity) یا اضافه وزن همراه با حداقل یک بیماری مرتبط (مانند فشار خون بالا، دیسلیپیدمی).
تشخیص بیماری و تعیین مناسب بودن تیرزپاتید، دوز، و برنامه درمانی باید توسط پزشک متخصص غدد یا دیابت صورت گیرد.
هشدارها و نکات بسیار مهم
- مشکلات گوارشی: تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، و درد شکم از عوارض شایع هستند، به خصوص در ابتدای درمان.
- پانکراتیت: در موارد نادر، التهاب پانکراس گزارش شده است.
- افت قند خون (هیپوگلیسمی): خطر افت قند خون زمانی افزایش مییابد که همزمان با سایر داروهای دیابت (مانند انسولین یا سولفونیلاوره) مصرف شود.
- مشکلات کیسه صفرا: ممکن است خطر مشکلات کیسه صفرا را افزایش دهد.
- تومورهای تیروئید: در مطالعات حیوانی، تیرزپاتید باعث ایجاد تومورهای سلول C تیروئید شده است. اگر سابقه شخصی یا خانوادگی بیماری تیروئید مدولاری یا MEN2 دارید، با پزشک مشورت کنید.
- بارداری و شیردهی: مصرف در دوران بارداری و شیردهی توصیه نمیشود.
- تداخلات دارویی: ممکن است با سایر داروها تداخل داشته باشد.
نحوه مصرف
تیرزپاتید به صورت تزریق زیرجلدی (معمولاً در شکم، ران، یا بازو) معمولاً هفتگی تجویز میشود.
دوز دقیق، فرکانس تزریق، و محل تزریق باید طبق دستور پزشک تعیین گردد.
اولین تزریق باید توسط کادر درمانی انجام شود.
شرایط نگهداری
- دارو باید در یخچال (2 تا 8 درجه سانتیگراد) نگهداری شود و از یخزدگی محافظت گردد.
- دور از دسترس کودکان قرار گیرد.