قرص ولِبوترین چیست؟ داروی ضد افسردگی
قرص ولِبوترین (Wellbutrin) حاوی ماده موثره بوپروپیون (Bupropion) است. بوپروپیون یک داروی ضد افسردگی است که در دسته آمینوکپتونها (Aminoketones) قرار میگیرد و مکانیسم اثر متفاوتی نسبت به داروهای رایجتر ضدافسردگی (مانند SSRIs) دارد. این دارو عمدتاً با مهار بازجذب دوپامین و نوراپینفرین در مغز عمل میکند و بر خلق و خو، سطح انرژی، و تمرکز تأثیر میگذارد. ولِبوترین برای درمان افسردگی اساسی (Major Depressive Disorder – MDD)، کمک به ترک سیگار، و در برخی موارد برای درمان اختلال کمتوجهی/بیشفعالی (ADHD) استفاده میشود. این دارو به صورتهای مختلف رهش (فوری، SR، XL) موجود است. مصرف آن فقط باید با تجویز و تحت نظر پزشک متخصص روانپزشک صورت گیرد.
ویژگیها و مشخصات
- نام ماده موثره: بوپروپیون (Bupropion)
- نام تجاری رایج: ولِبوترین (Wellbutrin)، زایبان (Zyban – برای ترک سیگار)
- دستهبندی دارویی: ضد افسردگی (NDRI – Norepinephrine-Dopamine Reuptake Inhibitor)
- شکل دارویی: قرص خوراکی (با رهشهای مختلف: SR, XL)
- کاربرد اصلی: درمان افسردگی، کمک به ترک سیگار، ADHD
- نحوه مصرف: خوراکی، طبق دستور پزشک
- نحوه تهیه: با نسخه پزشک متخصص روانپزشک
مکانیسم اثر (عمومی)
بوپروپیون با مهار بازجذب دوپامین و نوراپینفرین در سیناپسهای عصبی مغز، سطح این انتقالدهندههای عصبی را
افزایش میدهد. این افزایش میتواند به بهبود خلق و خو، افزایش سطح انرژی، و بهبود تمرکز کمک کند.
برخلاف بسیاری از ضدافسردگیهای دیگر، تأثیر قابل توجهی بر روی سروتونین ندارد.
موارد مصرف (اطلاعات عمومی)
- افسردگی اساسی (MDD)
- کمک به ترک سیگار
- اختلال کمتوجهی/بیشفعالی (ADHD) (در برخی موارد)
- فصلزدگی (Seasonal Affective Disorder – SAD)
تشخیص و تعیین مناسب بودن بوپروپیون برای بیمار باید توسط پزشک متخصص روانپزشک صورت گیرد.
هشدارها و نکات بسیار مهم
- تشنج: بوپروپیون میتواند خطر تشنج را افزایش دهد، به خصوص در دوزهای بالا، در افراد با سابقه تشنج،
یا افرادی که عوامل خطر دیگری دارند (مثل اختلالات خوردن). - فشار خون: ممکن است باعث افزایش موقت فشار خون شود.
- اضطراب و بیخوابی: در ابتدای درمان ممکن است باعث اضطراب، بیقراری، یا بیخوابی شود.
- قطع مصرف: از قطع ناگهانی دارو خودداری کنید؛ پزشک دوز را به تدریج کاهش میدهد.
- بارداری و شیردهی: مصرف در این دوران باید با نظر پزشک و سنجش دقیق فواید و خطرات صورت گیرد.
- تداخلات دارویی: تداخلات مهمی با داروهای مهارکننده MAO، داروهایی که باعث افزایش دوپامین میشوند،
و برخی داروهای دیگر دارد.
نحوه مصرف
مقدار مصرف و زمان دقیق مصرف کاملاً وابسته به دستور پزشک و نوع فرمولاسیون (SR یا XL) است.
معمولاً قرصها همراه با غذا یا بدون غذا مصرف میشوند.
کپسولها یا قرصها باید به طور کامل بلعیده شوند و از جویدن، خرد کردن یا تقسیم آنها خودداری کنید.
شرایط نگهداری
- در دمای اتاق، دور از رطوبت و نور مستقیم نگهداری شود.
- دور از دسترس کودکان قرار گیرد.