مترونیدازول چیست؟ آنتی‌ بیوتیک و داروی ضد انگل

مترونیدازول (Metronidazole) یک آنتی‌ بیوتیک و داروی ضد انگل با طیف اثر گسترده است. این دارو عمدتاً برای درمان عفونت‌های ناشی از باکتری‌های بی‌هوازی (Anaerobic bacteria) و برخی انگل‌ها (مانند تریکوموناس، آمیب، ژیاردیا) مورد استفاده قرار می‌گیرد. مترونیدازول با ورود به سلول باکتری یا انگل و ایجاد اختلال در DNA آن‌ها، باعث مرگ سلول عامل بیماری می‌شود. این دارو در درمان انواع مختلف عفونت‌ها، از جمله عفونت‌های دستگاه گوارش، واژن، پوست، دندان، و همچنین برای پیشگیری از عفونت پس از جراحی کاربرد دارد. مصرف این دارو فقط باید با تجویز پزشک و طبق دستورالعمل صورت گیرد.

ویژگی‌ها و مشخصات

• نام ماده موثره: مترونیدازول (Metronidazole)
• دسته‌بندی دارویی: آنتی‌بیوتیک، ضد انگل (نیتروایمیدازول)
• شکل دارویی: قرص، کپسول، شیاف واژینال، محلول تزریقی
• موارد مصرف: عفونت‌های باکتریایی بی‌هوازی، عفونت‌های انگلی، واژینوز باکتریال، آکنه روزاسه (موضعی)
• نحوه مصرف: خوراکی، واژینال، تزریقی (بسته به نوع عفونت و تجویز پزشک)
• نحوه تهیه: با نسخه پزشک

مکانیسم اثر (عمومی)

مترونیدازول پس از ورود به سلول باکتری یا انگل بی‌هوازی، توسط پروتئین‌های خاصی در آن سلول احیا می‌شود.
محصولات احیا شده سپس به DNA سلول آسیب رسانده و باعث شکستن رشته‌های DNA و مهار سنتز DNA و RNA می‌شوند،
که در نهایت منجر به مرگ سلول عامل عفونت می‌گردد.

موارد مصرف (اطلاعات عمومی)

• عفونت‌های دستگاه گوارش: اسهال ناشی از *Clostridium difficile*، آمیبیازیس (اسهال خونی)، ژیاردیازیس.
• عفونت‌های زنان: واژینوز باکتریال، تریکومونیازیس.
• عفونت‌های پوستی و بافت نرم
• عفونت‌های دندانی و لثه
• پیشگیری از عفونت قبل یا بعد از جراحی‌های شکمی یا زنان.
• آکنه روزاسه (در فرم موضعی).

تشخیص نوع عفونت و تعیین نیاز به مترونیدازول و دوز مناسب آن باید توسط پزشک صورت گیرد.

هشدارها و نکات بسیار مهم

• طعم فلزی در دهان: یکی از عوارض شایع و معمولاً بی‌ضرر مترونیدازول، احساس طعم فلزی در دهان است.
• علائم گوارشی: تهوع، استفراغ، یا دل‌درد ممکن است رخ دهد.
• واکنش‌های پوستی: بثورات جلدی یا خارش.
• نادر اما جدی: در موارد نادر، نوروپاتی محیطی (آسیب عصبی) یا تشنج گزارش شده است.
• مصرف الکل: مصرف همزمان الکل با مترونیدازول می‌تواند باعث واکنش شدید دی‌سولفیرام (مانند تهوع، استفراغ، سردرد، گرگرفتگی) شود.
  از مصرف الکل در طول درمان و چند روز پس از آن خودداری کنید.
• بارداری و شیردهی: مصرف در دوران بارداری (به خصوص سه ماهه اول) و شیردهی باید با احتیاط و با نظر پزشک صورت گیرد.
• تداخلات دارویی: با برخی داروها مانند وارفارین (رقیق‌کننده خون) و لیتیوم تداخل دارد.

نحوه مصرف

مقدار مصرف و زمان دقیق مصرف کاملاً وابسته به دستور پزشک، نوع عفونت، و شدت آن است.
قرص‌ها معمولاً همراه با غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف می‌شوند.
دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید. دوره درمان را کامل کنید، حتی اگر احساس بهبودی داشتید.

شرایط نگهداری

• در دمای اتاق، دور از رطوبت و نور مستقیم نگهداری شود.
• دور از دسترس کودکان قرار گیرد.